Kolagen na kości to suplement z peptydami kolagenu, który ma dostarczać budulca dla tkanki kostnej. Kolagen typu I stanowi ponad 90% masy organicznej kości, ale z tego nie wynika, że picie kolagenu poprawia stan szkieletu. Najlepiej zbadana grupa to kobiety po menopauzie z obniżoną gęstością kości, które przyjmowały 5 g peptydów dziennie przez 12 miesięcy – zmiany gęstości mineralnej były u nich niewielkie. Żadne badanie nie mierzyło złamań, a w UE kolagen nie ma dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego dotyczącego kości.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czy kolagen na kości działa i jak mocne są dowody,
- co dokładnie pokazały badania z lat 2015-2026, w tym nowe badania niefinansowane przez firmy,
- kto finansował najczęściej cytowane prace,
- czy kolagen pomaga po złamaniu kości,
- które witaminy i składniki mineralne mają w UE dopuszczone oświadczenia dotyczące kości,
- kto powinien zachować ostrożność.
Najważniejsze informacje:
- Najważniejsze badanie z placebo (König i wsp., 2018) objęło 131 kobiet po menopauzie: po 12 miesiącach przyjmowania 5 g peptydów T-score kręgosłupa poprawił się o 0,1, a w grupie placebo spadł o 0,03.
- Najczęściej cytowane badania kostne u kobiet po menopauzie (2018-2022) testowały peptydy jednej marki producenta surowca (GELITA), a firmy częściowo je finansowały lub dostarczały preparat.
- Nowsze badania z placebo, niefinansowane przez firmy (2025-2026), nie wykazały zmian markerów kostnych u kobiet w okresie menopauzy ani u seniorów po wszczepieniu endoprotezy biodra.
- Metaanaliza z 2025 r. (20 badań) opisała korzystny kierunek, ale przy bardzo dużej rozbieżności wyników (I² = 80,1%) i bez danych o złamaniach.
- Dopuszczone oświadczenia o kościach mają wapń, witaminy D i K, magnez, mangan, fosfor, cynk i białko, a witamina C – o produkcji kolagenu dla funkcjonowania kości. Kolagen nie ma żadnego.
- Kolagen nie zastępuje leczenia osteoporozy; przy chorobach kości decyzję o suplementacji warto omówić z lekarzem.
Czy kolagen na kości działa?
Kolagen na kości ma za sobą kilka obiecujących, ale małych badań, a nie mocne dowody skuteczności. W badaniach z placebo lub grupą kontrolną peptydy kolagenu wiązały się z mniejszym spadkiem albo niewielkim wzrostem gęstości mineralnej kości (BMD, ang. bone mineral density) u kobiet po menopauzie z osteopenią. Nikt nie wykazał natomiast, że kolagen zmniejsza liczbę złamań, bo żadne z tych badań nie mierzyło złamań jako wyniku.
Ten tekst dotyczy wyłącznie kości. Szerszy obraz, czyli wpływ kolagenu na ciało w obszarze stawów, mięśni, ścięgien i skóry, opisujemy w artykule przeglądowym. Tutaj rozkładamy na części badania kostne: kto w nich brał udział, jaką dawkę przyjmował, jak długo, co zmierzono i kto za nie płacił.
Jaką rolę pełni kolagen w budowie kości?
Kolagen typu I to główne białko kości: według przeglądu Rico-Llanos i wsp. (Polymers, 2021) stanowi ponad 90% masy organicznej tkanki kostnej. Wytwarzają go osteoblasty, czyli komórki budujące kość, które kontrolują też tworzenie hydroksyapatytu z odkładanych soli wapnia i fosforanów. Włókna kolagenowe tworzą więc rusztowanie, a minerały nadają kości twardość.
Z budowy kości nie wynika jednak skuteczność suplementu. Organizm sam wytwarza kolagen z aminokwasów, a kolagen przyjęty doustnie jest trawiony do aminokwasów i krótkich peptydów. Dlatego pytanie „czy kolagen jest w kościach” ma inną odpowiedź niż pytanie „czy picie kolagenu poprawia stan kości” – na to drugie odpowiadają tylko badania kliniczne. W suplementach stosuje się zwykle kolagen w formie hydrolizowanej, czyli pocięty na krótsze peptydy, i tej formy dotyczy większość badań kostnych.
W badaniach kości stosuje się dwa rodzaje pomiarów. Gęstość mineralną kości (BMD) mierzy się densytometrią (DXA) i wyraża w g/cm² albo jako T-score, czyli odchylenie od wartości u młodych dorosłych. Markery obrotu kostnego to substancje we krwi: P1NP odzwierciedla tworzenie kości, a CTX jej rozkład. Markery zmieniają się w ciągu tygodni, BMD – w ciągu miesięcy, a żaden z tych wskaźników nie jest tym samym co mniejsze ryzyko złamania.
Co pokazują badania nad kolagenem i gęstością kości?
Dane o kolagenie na kości pochodzą głównie z kilku badań u kobiet po menopauzie z obniżoną gęstością kości, przyjmujących 5 g kolagenu dziennie przez 3-12 miesięcy. Poniżej opisujemy badania, których abstrakty i pełne teksty sprawdziliśmy w bazach PubMed, PubMed Central i Europe PMC w październiku 2026 r.: od badania z placebo, przez badania z wapniem i witaminą D, po nowe prace u sportowców i seniorów.
Badanie z placebo u 131 kobiet po menopauzie
W badaniu König i wsp. (Nutrients, 2018) 131 kobiet po menopauzie, średnio w wieku 64 lat, z T-score -1 lub niższym w kręgosłupie lub szyjce kości udowej, przyjmowało 5 g peptydów kolagenowych albo 5 g maltodekstryny (placebo) przez 12 miesięcy. Badanie ukończyły 102 kobiety, ale analizą objęto wszystkie. T-score kręgosłupa poprawił się w grupie z kolagenem średnio o 0,1, a w grupie placebo spadł o 0,03; w szyjce kości udowej było to +0,09 wobec -0,01.
Marker tworzenia kości P1NP wzrósł istotnie w grupie z kolagenem, a marker rozkładu CTX – w grupie placebo. Na starcie grupa z kolagenem miała jednak istotnie niższą gęstość kręgosłupa i wyższe BMI niż grupa placebo, co autorzy korygowali statystycznie. Uczestniczkom zalecano wapń i witaminę D, ale nie kontrolowano, czy je przyjmują. Badanie było częściowo finansowane przez firmę GELITA, producenta testowanych peptydów.
Obserwacja 4-letnia bez grupy kontrolnej
Kontynuacja badania z 2018 r. (Zdzieblik i wsp., Journal of Bone Metabolism, 2021) objęła 31 kobiet, które po zakończeniu badania z placebo przyjmowały 5 g tych samych peptydów; łącznie obserwacja trwała 4 lata. Gęstość kręgosłupa wzrosła o 5,8% w podgrupie, która brała kolagen od początku, i o 8,2% w podgrupie z dawnej grupy placebo. W tym czasie żadna z uczestniczek nie miała złamania osteoporotycznego.
To jednak otwarta obserwacja bez placebo, w której wszystkie kobiety wiedziały, co przyjmują, a dla całego okresu wzrost w pierwszej podgrupie był na granicy istotności statystycznej (p = 0,059). Peptydy dostarczyła firma GELITA, a jeden z autorów jest współwynalazcą patentów na peptydy kolagenowe.
Kolagen dodany do wapnia i witaminy D
Trzy badania porównywały wapń z witaminą D z tym samym zestawem wzbogaconym o kolagen. W badaniu Elam i wsp. (Journal of Medicinal Food, 2015) 39 kobiet z osteopenią przez 12 miesięcy przyjmowało 5 g chelatu wapniowo-kolagenowego (z 500 mg wapnia i 200 j.m. witaminy D) albo sam wapń z witaminą D. Utrata gęstości mineralnej całego ciała wyniosła -1,33% wobec -3,75% wśród kobiet, które ukończyły badanie, oraz -0,33% wobec -2,17% w analizie wszystkich zrandomizowanych.
Grecki zespół z Aten opisał jedną grupę 51 kobiet z osteopenią w dwóch publikacjach. Przyjmowały one 5 g peptydów z 500 mg wapnia i 400 j.m. witaminy D3 albo sam wapń z witaminą D3. Po 3 miesiącach P1NP spadł o 13,1% wobec 2,1% w grupie kontrolnej (Argyrou i wsp., 2020), a po 12 miesiącach gęstość beleczkowej części kości piszczelowej wzrosła o 2,54%, a gęstość kręgosłupa była wyższa niż w grupie kontrolnej (Lampropoulou-Adamidou i wsp., 2022). W publikacji z 2020 r. zaznaczono, że badanie wspierała firma Vivapharm, która dostarczyła saszetki z peptydami FORTIBONE (marka GELITA); w opisie pracy z 2022 r. jako źródło finansowania wskazano Uniwersytet Narodowy i Kapodystriański w Atenach.
Najnowsze badanie tego typu nie było finansowane przez firmę. W badaniu Duangjai i wsp. (Clinics and Practice, 2025) 80 kobiet w wieku 45-60 lat w okresie menopauzy przez 6 miesięcy przyjmowało placebo, wapń z witaminą D3, 5 g kolagenu rybiego albo wapń, witaminę D3 i kolagen. W żadnej grupie nie zmieniły się istotnie markery kostne (P1NP, osteokalcyna, fosfataza zasadowa kostna). Mimo tytułu badanie nie mierzyło gęstości kości metodą DXA. Finansował je tajski program grantowy PMUC, a kolagen wytworzył ośrodek uniwersytecki, z którym związana jest jedna z autorek.
Badania u osób młodych i aktywnych (2023-2026)
Kilka nowych badań sprawdzało kolagen u osób młodych i aktywnych, zwykle w wyższych dawkach i krócej. Najczęściej mierzono w nich markery kostne, a nie gęstość kości:
- Hilkens i wsp., 2023 – 14 młodych mężczyzn, 20 g kolagenu przed 5-minutowymi skokami przez 3 dni; kolagen nie zmienił P1NP ani CTX w porównaniu z placebo.
- Hilkens i wsp., 2024 – 36 kolarzy wyczynowych (28 kobiet), przez 18 tygodni skoki 5 razy w tygodniu, każdorazowo po 15 g kolagenu, albo brak interwencji. Gęstość szyjki kości udowej utrzymała się w grupie ćwiczącej i spadła w kontrolnej; w biodrze, kręgosłupie i całym ciele różnic nie było. Nie było grupy z samymi skokami, więc nie da się oddzielić efektu kolagenu od efektu ćwiczeń.
- Kuhlman i wsp., 2026 – 22 biegaczki długodystansowe, 20 g peptydów albo maltodekstryna przez 4 tygodnie; P1NP wzrósł w grupie z kolagenem, CTX nie różnił się. Badanie pilotażowe, finansowane przez fundację NSCA, bez pomiaru gęstości kości jako wyniku.
- Seyhan i wsp., 2026 – 40 mężczyzn trenujących siłowo przez 8 tygodni; gęstość kręgosłupa wzrosła w grupie z 10 g kolagenu (o 0,023 g/cm²) i bardziej w grupie z kolagenem i białkiem serwatkowym, a nie zmieniła się po samym białku serwatkowym ani placebo. To pojedyncze badanie z bardzo krótkim, jak na pomiar gęstości kości, okresem obserwacji.
Te badania pokazują, że kolagen dla sportowców testuje się zwykle w wyższych dawkach i razem z treningiem obciążeniowym. Wyników z młodych, trenujących osób nie można przenosić na kobiety po menopauzie ani na osoby z osteoporozą.
Metaanalizy i przeglądy z 2025 r.
Metaanaliza Sun i wsp. (Frontiers in Nutrition, 2025) objęła 20 badań, w tym 17 randomizowanych. Autorzy piszą o istotnym wzroście gęstości szyjki kości udowej i kręgosłupa, ale zróżnicowanie wyników było bardzo duże (I² = 80,1%), a złamań nie analizowano, bo żadne z włączonych badań ich nie mierzyło. Przegląd systematyczny Brueckheimer i wsp. (Orthopedic Reviews, 2025) objął 36 badań randomizowanych i stwierdził, że ograniczenia badań kostnych nie pozwalają na ostateczne wnioski. Przegląd Na i wsp. (Frontiers in Endocrinology, 2025) metod niefarmakologicznych u osób z niską masą kostną określił wyniki dla kolagenu jako niespójne.
| Badanie | Uczestnicy | Dawka i czas | Wynik | Ograniczenia i finansowanie |
|---|---|---|---|---|
| König i wsp., 2018, RCT z placebo | 131 kobiet po menopauzie (ukończyły 102) | 5 g peptydów, 12 miesięcy | T-score kręgosłupa +0,1 vs -0,03; szyjki kości udowej +0,09 vs -0,01 | Różnice między grupami na starcie; częściowe finansowanie przez producenta peptydów |
| Zdzieblik i wsp., 2021, obserwacja | 31 kobiet z badania z 2018 r. | 5 g peptydów, łącznie 4 lata | BMD kręgosłupa +5,8% i +8,2% w dwóch podgrupach | Brak placebo, otwarte podawanie; peptydy od producenta |
| Elam i wsp., 2015, RCT | 39 kobiet z osteopenią | 5 g chelatu wapń-kolagen z witaminą D, 12 miesięcy | Utrata BMD całego ciała -1,33% vs -3,75% (ukończyły badanie) | Mała próba; kolagen związany z wapniem |
| Argyrou i wsp., 2020 / Lampropoulou-Adamidou i wsp., 2022 | 51 kobiet z osteopenią | 5 g peptydów + 500 mg wapnia + 400 j.m. D3, 3 i 12 miesięcy | P1NP -13,1% vs -2,1% (3 mies.); gęstość beleczkowa kości piszczelowej +2,54% (12 mies.) | Brak grupy z samym kolagenem; wsparcie firmy dostarczającej preparat (2020) |
| Duangjai i wsp., 2025, RCT z placebo | 80 kobiet w wieku 45-60 lat | 5 g kolagenu rybiego z wapniem i D3 lub bez, 6 miesięcy | Brak istotnych zmian P1NP, osteokalcyny i fosfatazy kostnej | Brak pomiaru BMD metodą DXA; grant publiczny |
| Hilkens i wsp., 2024, badanie randomizowane | 36 kolarzy wyczynowych | 15 g kolagenu + skoki, 18 tygodni | BMD szyjki kości udowej utrzymana vs spadek; bez różnic w innych miejscach | Brak placebo i grupy z samymi skokami |
| Monsegue i wsp., 2026, RCT z placebo | 39 osób po wszczepieniu endoprotezy biodra, średnio 71 lat | 15 g kolagenu, 14 dni | Brak różnic w P1NP i CTX względem placebo | Krótki czas; tylko markery kostne; brak dedykowanego finansowania |
| Sun i wsp., 2025, metaanaliza | 20 badań (17 RCT) | Różne preparaty, zwykle 6-12 miesięcy | Kierunek korzystny dla BMD | Duża heterogeniczność (I² = 80,1%), brak danych o złamaniach |
Źródło: recenzowane publikacje w bazach PubMed, PubMed Central i Europe PMC (U.S. National Library of Medicine, EMBL-EBI), 2015-2026: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5793325/, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8441532/, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25314004/, https://europepmc.org/article/PMC/PMC7104583, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34980546/, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12468524/, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37883634/, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41905472/, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12488437/
Wspólny mianownik badań u kobiet po menopauzie to 5 g dziennie i co najmniej 12 miesięcy stosowania, gdy mierzono gęstość kości. Pytanie, jaka dawka kolagenu dziennie była testowana przy skórze, stawach czy mięśniach, ma inne odpowiedzi niż w badaniach kostnych.
Kto finansował badania nad kolagenem i kośćmi?
Najczęściej cytowane badania kostne u kobiet po menopauzie testowały peptydy jednego producenta surowca, dlatego ich wyniki wymagają niezależnych powtórzeń. W badaniu z 2018 r. i w obserwacji z 2021 r. peptydy pochodziły od firmy GELITA, a badania greckie korzystały z saszetek z peptydami tej samej marki, dostarczonych przez dystrybutora. Także w przeglądzie Brueckheimer i wsp. z 2025 r. jedna z autorek jest zatrudniona w firmie produkującej hydrolizat kolagenu.
Badania z placebo, których nie finansowała żadna firma, wypadają skromniej. U kobiet w okresie menopauzy (grant publiczny, 2025 r.) i u seniorów po wszczepieniu endoprotezy biodra (badanie bez dedykowanego finansowania, 2026 r.) markery kostne nie różniły się od placebo, choć oba badania trwały krócej niż rok. Autorzy drugiego z nich zadeklarowali przy tym, że ich laboratorium otrzymywało wcześniej granty m.in. od firmy GELITA. Finansowanie nie unieważnia wyników, ale osłabia pewność wniosków. Dla skóry metaanaliza Myung i Park (American Journal of Medicine, 2025) wykazała, że efekt kolagenu zanikał w badaniach niefinansowanych przez firmy; dla kości takiej analizy dotąd nie opublikowano.
Czy kolagen pomaga po złamaniu kości?
Nie ma badań z randomizacją, które pokazywałyby, że kolagen przyspiesza zrost kości u ludzi. W bazie Europe PMC wyszukiwanie badań randomizowanych łączących peptydy lub hydrolizat kolagenu ze zrostem złamania nie zwróciło żadnego takiego badania (październik 2026 r.). Teksty, które obiecują „kolagen na zrost kości”, opierają się zwykle na badaniach na zwierzętach lub na komórkach w laboratorium.
Najbliższe temu jest badanie Monsegue i wsp. (Clinical Nutrition ESPEN, 2026): 39 osób w wieku średnio 71 lat przez 14 dni po wszczepieniu endoprotezy biodra przyjmowało 15 g hydrolizatu kolagenu albo placebo. Markery tworzenia i rozkładu kości silnie wzrosły po operacji w obu grupach, a kolagen tego nie zmienił. Ból w spoczynku zmniejszył się istotnie tylko w grupie z kolagenem, ale nie był to główny cel badania.
Po złamaniu o diecie, rehabilitacji i ewentualnej suplementacji decyduje lekarz prowadzący. Uraz rzadko dotyczy tylko kości: przy kolanie w grę wchodzą też chrząstka i więzadła, a badania, w których sprawdzano kolagen na kolana, mierzyły głównie ból przy wysiłku, a nie stan kości.
Podobnie jest z przyczepami mięśni do kości. Badania, w których oceniano kolagen na ścięgna, prowadzono w zupełnie innych warunkach niż kostne: zwykle z dawkami 15-30 g i z treningiem siłowym. Wyników z jednej tkanki nie można przenosić na drugą.
To samo dotyczy stawów. Pytanie, czy kolagen pomaga na stawy, ma osobny zestaw badań z innymi preparatami (np. niezdenaturowanym kolagenem typu II w dawce 40 mg) i innymi wynikami, mierzonymi w skalach bólu, a nie w densytometrii.
Jakie witaminy i składniki mają dopuszczone oświadczenia dla kości?
W UE dopuszczone oświadczenia dotyczące kości mają wapń, witaminy D, K i C, magnez, mangan, fosfor, cynk i białko – kolagen nie ma żadnego. W unijnym rejestrze oświadczeń zdrowotnych wszystkie wnioski dla kolagenu i hydrolizatu kolagenu mają status „Non-authorised”, w tym wniosek, którego treść wymieniała wsparcie dla kości, ścięgien i więzadeł. Dlatego na etykiecie nie wolno przypisywać kolagenowi wpływu na kości.
| Składnik | Dopuszczone oświadczenie dotyczące kości |
|---|---|
| Kolagen, hydrolizat kolagenu | Brak – wnioski niedopuszczone |
| Witamina C | „Witamina C pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania kości” |
| Wapń | „Wapń jest potrzebny do utrzymania zdrowych kości” |
| Witamina D | „Witamina D pomaga w utrzymaniu zdrowych kości” |
| Witamina K | „Witamina K pomaga w utrzymaniu zdrowych kości” |
| Magnez | „Magnez pomaga w utrzymaniu zdrowych kości” |
| Mangan | „Mangan przyczynia się do utrzymania zdrowych kości” |
| Fosfor | „Fosfor pomaga w utrzymaniu zdrowych kości” |
| Cynk | „Cynk pomaga w utrzymaniu zdrowych kości” |
| Białko | „Białko pomaga w utrzymaniu zdrowych kości” |
Źródło: Komisja Europejska, rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 (EUR-Lex): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32012R0432 oraz EU Register of nutrition and health claims, stan na październik 2026 r.: https://ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/health-claims/eu-register
Każde z tych oświadczeń można stosować tylko dla produktu, który jest co najmniej źródłem danego składnika. W rejestrze UE są też dopuszczone oświadczenia o zmniejszaniu ryzyka choroby: wapń oraz wapń z witaminą D pomagają ograniczać utratę składników mineralnych kości u kobiet po menopauzie, a niska gęstość mineralna kości jest czynnikiem ryzyka złamań osteoporotycznych. Jeśli preparat z kolagenem mówi o kościach, uprawnia go do tego wyłącznie dodatek takich składników. Częste połączenie to kolagen a witamina D – w takim preparacie oświadczenie o kościach dotyczy wyłącznie witaminy D.
W Polsce suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety (art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia), a nie lekiem. Przed pierwszym wprowadzeniem suplementu do obrotu firma powiadamia Głównego Inspektora Sanitarnego (art. 29 tej ustawy), ale powiadomienie nie jest rejestracją potwierdzającą skuteczność preparatu.
Jakie mity o kolagenie i kościach powtarzają się najczęściej?
W tekstach o kolagenie na kości, w tym na stronach z czołówki wyników wyszukiwania, powtarza się kilka twierdzeń bez oparcia w badaniach lub przepisach. Poprawiamy je poniżej:
- „Kolagen chroni kości przed złamaniami” – żadne badanie suplementacji nie mierzyło złamań jako wyniku, a takie oświadczenie dla kolagenu nie jest dopuszczone w UE.
- „Kolagen typu II wzmacnia kości” – w kościach dominuje kolagen typu I, a typ II jest typowy dla chrząstki; badania kostne testowały hydrolizaty kolagenu, nie typ II.
- „Suplementacja kolagenem zmniejsza ryzyko osteoporozy u seniorów” – badania obejmowały głównie kobiety już z obniżoną gęstością kości i mierzyły BMD lub markery, a nie zachorowania na osteoporozę.
- „Kolagen rybi ma najwyższą przyswajalność, więc lepiej działa na kości” – nie znaleźliśmy badania kostnego porównującego surowce; jedyne nowe badanie z kolagenem rybim (2025 r.) nie wykazało zmian markerów kostnych.
- „Kolagen zapobiega sztywności stawów i kości” – to twierdzenie dotyczy stawów, a oświadczenie o utrzymaniu prawidłowych stawów dla kolagenu ma w rejestrze UE status niedopuszczonego.
Kto powinien zachować ostrożność przy suplementacji kolagenu?
Przy osteoporozie, osteopenii i po złamaniu kolagen może być najwyżej dodatkiem, a decyzję o nim warto podjąć z lekarzem. W badaniach kostnych kolagen nigdy nie zastępował leczenia, a z badania z 2018 r. wykluczono kobiety leczone na osteoporozę w ostatnim roku oraz osoby z osteoporozą wysokiego ryzyka wymagającą leczenia. Osoba przyjmująca leki na osteoporozę powinna powiedzieć lekarzowi o każdym suplemencie.
Z tego samego badania wykluczono też osoby z chorobami nerek lub wątroby nasilanymi przez duże spożycie białka oraz z alergią na kolagen. Konsultacja z lekarzem lub farmaceutą przed suplementacją jest wskazana również w ciąży, w czasie karmienia piersią i przy stałym przyjmowaniu leków. Sytuacje, które obejmuje hasło kolagen przeciwwskazania, warto przejrzeć przed każdą suplementacją, niezależnie od jej celu.
Wiek uczestniczek badania z 2018 r. (46-80 lat) obejmował też seniorki, więc wyniki dotyczą również starszych kobiet. U osób starszych częściej pojawiają się jednak choroby przewlekłe i stałe leki, dlatego kryteria wyboru i bezpieczeństwa omawiamy w tekście o tym, jaki preparat wybrać po 60. roku życia.
Podsumowanie
Kolagen na kości to dziś temat z obiecującymi, ale słabymi dowodami. Najważniejsze badanie z placebo pokazało niewielką poprawę T-score po 12 miesiącach przyjmowania 5 g peptydów, ale testowało produkt jednego producenta, który je częściowo finansował. Nowsze badania niefinansowane przez firmy nie potwierdziły zmian markerów kostnych, a złamań nie mierzyło żadne badanie. Dopuszczone w UE oświadczenia o kościach mają wapń, witaminy D, K i C, magnez, mangan, fosfor, cynk i białko, a nie kolagen. Przy osteopenii, osteoporozie i po złamaniu podstawą pozostaje leczenie i zalecenia lekarza.